Kitap tanıtımı: İç Deney

bataille - iç deney

Kitabın Künyesi:

Adı: İç Deney

Yazarı: Georges Bataille

Yayınevi: Yapı Kredi Yayınları

Çeviren: Mehmet Mukadder Yakupoğlu

Redaksiyon: Turhan Ilgaz

Kapak Tasarımı: Mehmet Ulusel

 

Kitabın Kısa Tanıtımı:

Bu kitap Bataille’ın düşünce dünyasının adeta imbikten geçirilmişçesine bir özetidir. Kitap II.Dünya Savaşı’nın ateşinde ve kaos ortamında – 1943 yılında yayımlanmıştır. Kitabın adı olan iç deney(im) şu anlama gelir: İnsan günlük yaşamında sürüklenirken birden sınırı aşma durumuna düşüren bir olayla (ölüm, savaş, işkence vb.) karşılaşır, burada bir ihlâl (transgression) deneyimi yaşar. Bataille’a göre kişi böylesi bir durumda içine döner ya da dönmelidir – böylece temellerini duyumsar ve varoluşunu sorgular. İç deney(im)in gerçekleştiği dört alan ya da unsur vardır: Esrime(vecd), işkence/kurban etme, erotizm ve gülüş (ya da) komedi.

Burada kitabı anlamak açısından Bataille’ın düşünce dünyasının özelliklerini kısaca ele alalım:

Bataille’ın felsefesi ikili karşıtlıklar (binary oppositions) üzerine kuruludur: Yasak/İhlâl – Deney(im)/Bilgi – Erotizm/Üreme gibi. Bu karşıtlıklar Deleuze’ün deyişiyle “ayrıştırıcı sentez”(disjunctive synthesis) halini alırlar: yasak=ihlâl, bilgi=bilgisizlik, yaşam=ölüm vb. Onun düşüncesinin karanlık yanı ve gerçeği yakalayışı da buradadır: Sevgi ve muhabbet birden şiddet ve işkenceye dönüşür, bolluk da kıtlığa – bir tür agorafobidir yaşananlar. Bataille’nin kitaplarında amaçlı, işlevsel ve üretken insan yerine süreksiz, içe dönük, anti-üretimin bedenselleşmesi/vücut bulması olarak insan ele alınır. Bu anlamda günümüz kapitalizminin yarattığı insan ve onun dünyası yerine anti-üretim makinesi olarak insan teşhir edilir : aşırılıklarla kendini ifade edebilen – gerçek bir yaşam. Bataille’a göre asıl kutsallık tabular ihlâl edildiği zaman başlar, burada şiddet ve kaosla başbaşa kalırız – yani yaşamın kendisiyle.

Kitabın Bölüm Başlıkları:

     – İç Deney(im)e Girişin Taslağı

     – İşkence

     – İşkencenin Öncelleri (Veya Komedi)

     – İşkence İçin Ek Notlar (Veya Yeni Gizemsel Teoloji)

     – Manibus Date Lilia Plenis

Hazırlayan: Göker Makaskıran