Kitap tanıtımı: Involvement and Detachment

elias

Norbert Elias – Involvement and Detachment

(Gesammelte Schriften in 19 Bänden – Band 8: Engagement und Distanzierung)

 

Norbert Elias’ın bu kitabının adını Müdahil Olma ve Ayrışma olarak Türkçeleştirebiliriz. Kitap Türkçeye çevrilmedi ancak sosyal bilimler metodolojisi (özellikle bilgi sosyolojisi) üzerine önemli tespitler içerdiği için ele almak istedik. Kitap, Elias’ın Almanca Bütün Eserleri’nin 8. cildinden İngilizceye çevrilmiş. Kitabın temelini Norbert Elias’ın 1956 yılında The British Journal of Sociology  dergisinde yayımlanmış “Problems of Involvement and Detachment” adlı makale oluşturuyor. Kitapta buna ek olarak uzun giriş yazısıyla birlikte iki makale daha var.

Kitap hakkında bir fikir oluşturabilmek için Norbert Elias’ın sosyolojik yaklaşımı ve kitabın temelini oluşturan makaledeki bazı tespitleri üzerine birkaç değerlendirmede bulunacağım:

Norbert Elias ülkemizde Uygarlık Süreci kitabıyla tanınıyor. Bu kitap onun başyapıtı olarak bilinir. Norbert Elias’ın çözümlemesinde, uygarlık “dışsal zorunlulukların içsel zorunluluklara uzun süreli dönüşümü” olarak tanımlanmıştır. Uygarlık süreci üç unsurdan oluşur : toplumsallaşma, rasyonelleşme ve bireyselleşme. Bu üç sürecin zekice bir incelemesi Georg Simmel tarafından “Metropol ve Zihinsel Yaşam” adlı makalede yapılmıştır. Elias bir anlamda Simmel’in tespitlerini geliştirmiş diyebiliriz.

Tanıttığımız kitaba dönecek olursak, burada kitabın özeti niteliğinde olan makaledeki tespitler şöyle sıralanabilir (yorumlayarak yazıyorum):

1) Araştırma ve gözlem esnasında gerçekleştirilen nesneleştirmeler ve kullanılan kavram ve kategoriler pratik-yönelimli olmalıdır. Aksi takdirde incelenen toplumsal olguların tamamen dışında olduğu ilüzyonuna kapılan pozitivist yaklaşım devreye girecektir.

2) Sosyoloji hakikatler peşinde koşmaya, bu nedenle imkansız bir girişim olmaya mahkum değildir. Tarihsel epistemolojinin öğrettiği gibi hakikat, yanlışların tarih içinde taşlaşmış halinden başka bir şey olmadığına göre doğru bir bilimsel eylem yeni yanlışlar ve dogmalar üreterek vakit kaybetmez.

3) Bilimsel bilgi üretiminin ilk adımı, toplumsala yönelirken kullandığımız araçların (kullandığımız kavramlar, içinde bulunduğumuz toplumsal formasyon) tarihinin farkında olmaktır.

4) İncelenen toplumsal dünyanın karmaşık ilişkiselliğini en uygun şekilde içerecek farklı araştırma yöntemlerine başvurulmalıdır (etnografi, istatistik, mülakat vb.)

Kitabı Oluşturan Bölümler:

      – Introduction

      – Problems of Involvement and Detachment

      – The Fishermen in the Maelstrom

      – Reflections on the Great Evolution : Two Fragments

Hazırlayan: Göker Makaskıran