Jacques Rancière ve Politika

0x04A8E675762FD7561BC417468865CBE7

Ranciere için politika, temel düzeyde estetikle ilgili ontolojik bir meseledir: Politikanın temelinde zamanın ve mekanın, görülür ve görünmezin, söz ve gürültünün dekupajı olarak estetik bir paradoksal açığa vurma / yarılma bulunur. Polis düzeninde (işlevlere ayrılmış ve hiyerarşik bir organizma olarak tasvir edilen korporatist toplum tasavvuru) sayıma dahil edilmeyenlerin, görünür olmayanların kendilerini – temsiliyet bağını da aşarak – görünür kılmalarıyla, söylediklerinin gürültü olmaktan çıkıp söz olarak algılanmaya başlamasıyla politik olanın alanı açılır. Politik olan, polis ve politikanın çarpışmasının yarattığı enerji ve yaratıcılıktan ortaya çıkar.

Toplumsal düzende polisin varsayımı, her şeyin tam sayıldığı ve adlandırıldığı, yani hiçbir boşluğun bulunmadığıdır. Böylece politika varlığın değil, yokluğun adı olur. Politika, günlük anlamının ötesinde, polisten dışlananların kendilerini görünür kıldıkları bir eşitlik edimidir: Polis düzeninin yapılandırdığı ve kişi ya da gruplara kimlikler atfederek sabitlediği görünmez ama duyulur alanı altüst eden teori ve pratik birlikteliğidir, praksistir.

Polis düzeniyle politika arasındaki ilişkiyi Deleuze’den yararlanarak “ayrıştırıcı sentez” (disjunctive synthesis) kavramıyla anlatabiliriz. Ayrıştırıcı sentez, aynı toplumsal uzamda eş zamanlı olarak bulunan, paradoksal biçimde birbirini önvarsayan ama farklı uçlarda yer alan, diyalektik değil, ancak kutupsal bir ilişkiye sahip iki unsur arasındaki praksisin ifadesidir. Politikanın olduğu yerde polis, polisin olduğu yerde de politika barınmaz; bu nedenle politika her zaman yabancı topraklarda savaşmak zorunda kalır ama ontolojik olarak yenilse de her zaman başka bir form altında geri döner. Polis düzeni de politik praksisin enerjisini kaybettiği ve taşlaştığı her ortamda yeniden belirir. Bu yüzden “politik olan” ayrıştırıcı sentez olarak tanımlayabileceğimiz ontolojik bir örüntünün tezahür etme biçimidir; başlıca aksiyomu Etienne Balibar’ın “egaliberte” (eşitlik-özgürlük) formülünde tanımlanmıştır.

Yararlanılan Kaynaklar:

– Jacques Ranciere, Uyuşmazlık: Politika ve Felsefe, Ara-lık Yayınları.

– Jacques Ranciere, Estetiğin Huzursuzluğu: Sanat Rejimi ve Politika, İletişim.

Hazırlayan: Göker Makaskıran